مطالعه تأثیر نهادهای نظارتی مستقل در مقایسه با نهادهای نظارتی درون سازمانی بر کاهش فساد و بهبود فرهنگ سازمانی در دستگاه‌های اجرایی با رویکرد حقوق عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

سازمان های اطلاعاتی و حفاظتی به عنوان یکی از مهم ترین بازو های نظارتی حاکمیت وظیفه بسیار مهمی در بهبود شرایط سلامت و افزایش فرهنگ سازمانی در سیستم اداری کشور دارند. از سویی فساد اداری به عنوان یک چالش مهم در نظام اداری ایران، نیازمند راهکارهای مؤثر و کارآمد جهت پیشگیری و مبارزه با آن است. این پژوهش با رویکرد حقوق عمومی، به بررسی تطبیقی اثربخشی نهادهای نظارتی مستقل و درون‌سازمانی در پیشگیری و مبارزه با فساد اداری در دستگاه‌های اجرایی می‌پردازد. هدف اصلی، شناسایی نقاط قوت و ضعف هر یک از این دو نوع نهاد نظارتی و ارائه راهکارهای عملی برای تقویت نظام نظارتی و ارتقای سلامت اداری در کشور است. روش تحقیق، ترکیبی از مطالعات اسنادی و پیمایشی است. در بخش اسنادی، قوانین و مقررات مرتبط، گزارش‌های سازمان‌های نظارتی و پژوهش‌های انجام شده در این زمینه مورد بررسی قرار می‌گیرد. در بخش پیمایشی، از طریق پرسشنامه و مصاحبه با کارشناسان و مدیران دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های نظارتی، دیدگاه‌ها و تجربیات آن‌ها جمع‌آوری می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که نهادهای نظارتی مستقل، به دلیل استقلال و برخورداری از اختیارات قانونی گسترده‌تر، در کشف و برخورد با موارد فساد اداری، اثربخشی بیشتری دارند؛ اما نهادهای نظارتی درون‌سازمانی نیز به دلیل اشراف بیشتر به فرآیندها و رویه‌های داخلی سازمان، در پیشگیری از بروز فساد و اصلاح ساختارهای فسادزا، نقش مهمی ایفا می‌کنند. این مقاله در نهایت یک مدل ترکیبی را پیشنهاد می‌کند که تعامل سازنده بین هر دو نوع نهاد نظارتی را مورد تأکید قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


  1. فهرست منابع:

    1. افتخاری، محسن، وزیری، معصومه، مفهوم و انواع نظارت در قانون اساسی مفهوم و انواع نظارت در قانون اساسی ، ششمین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم انسانی، مدیریت و کارآفرینی ایران، 1397 .
    2. الوانی، مهدی،(1379) ، مدیریت عمومی،تهران، نشر نی.
    3. انصاری، ولی الله ( 1381 ). کلیات حقوق اداری : از لحاظ عملی، نظری و تطبیقی تهران: میزان.
    4. امامی، محمد، و دهقان، فرشته. (1392). نظارت درونی سلسله مراتبی بر دستگاه های اداری در نظام حقوقی ایران. مطالعات حقوقی (علوم اجتماعی و انسانی شیراز)، 5(1 (پیاپی 8))، 1-23. https://sid.ir/paper/223570/fa
    5. حسینی، میرزاحسن، و فولادی طرقی، مهدی. (1389). بررسی موانع و محدودیت های اجرای نظارت الکترونیکی (نظارت الکترونیکی). پژوهش های مدیریت انتظامی (مطالعات مدیریت انتظامی)، 5(4)، 677-706. https://sid.ir/paper/135386/fa
    6. راسخ، محمد. (1388). نظارت و تعادل: مفهوم و ساختار. مجازی، 1(1)، 0-0. SID. https://sid.ir/paper/444645/fa
    7. سایت اداره بازرسی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، آسیب شناسی ساختارهای نظارتی در ایران و ارائه چهارچوبی برای نظارت کارآمد،1395
    8. طباطبایی موتمنی، منوچهر. (1367). مساله نظارت و کنترل در دستگاه اداری. مرکز اطلاعات علمی (مجازی)، 1(1)، 0-0. SID. https://sid.ir/paper/453403/fa
    9. عباسی، بیژن. (1399). حقوق اداری تطبیقی. تهران: نشر دادگستر.
    10. عبدالحسین زاده، محمد. (1399). تبیین مفهوم شفافیت و کاربرد آن در عرصه حکمرانی و اداره امور دولتی. سیاست های راهبردی و کلان، 8(2 (پیاپی 30) )، 178-206. SID. https://sid.ir/paper/413007/fa
    11. قالیباف، محمدباقر. (1389). نظارت همگانی, الگوی مناسب پاسخگویی. مطالعات مدیریت شهری، 2(1)، 1-17. SID. https://sid.ir/paper/199201/fa
    12. مخلص الائمه، فرزاد،سایت اینترنتی اندیشکده شفافیت برای ایران،1396
    13. موسی‌زاده، رضا. (1388). حقوق اداری. تهران: نشر میزان.
    14. واثق، محمود، حاتمی نژاد، حسین، و جعفری، مهتاب. (1396). بررسی تاثیرات به کارگیری سیستم نظارت هوشمند (CCTV) در کاهش جرائم شهری. جغرافیا، 15 (دوره جدید)(52)، 155-168. SID. https://sid.ir/paper/150321/fa
    • سایت اینترنتی:

    https://fashnews.ir

    https://sid.ir